در جواب جمله حجاب از عرب ها است

چند بار از زبان چند خانم بد حجاب که بهتر

است بگویم بی حجاب شنیدم که برای توجیه

بی حجابیشان می گفتند که حجاب برای

عربهاست. در علل و جواب به چنین مسخره ای

کتاب ها می توان نوشت اما اول اینکه حجاب

قانون است. قانونی هست که کاملا عقلانی و

مشروع است. دوم اینکه این افراد نه درک

درستی از عرب ها دارند و نه حجاب. و الا

حجاب هایی به مراتب پوشیده تر از حجاب

عرف ما در ادیان و کشورهای دیگر وجود

دارد. بسیاری از قوانین دیگر ما هستند که ریشه

آنها در قوانین دیگر کشورهاست مثل قوانین

راهنمایی و رانندگی و بسیاری از قوانین پیدا و

پنهان موجود در زندگی ما. پس این ربطی به

عرب و غیر عرب ندارد. بعد اینکه همین عرب ها

بسیاریشون حتی در بین مسلمانانشون، حجاب

درست و حسابی نداشته و ندارند. حالا باید از

این افراد پرسید که فلان تیپ و فلان آرایشتون

-البته اگر عربی نباشه!- از کدام کشور و

قومیتی هست؟ که حالا در زمینه حجاب به

عربی بودنش ایراد میگیرید؟

خداوندا! از جهل ما، کم، و بر عقول ما بیفزای.

دین کدام نیاکان؟

برخی اوقات از برخی افراد میشنوم که میگویند ما باید به

دین و آیین نیاکانمان باشیم و از این جور خزعبلات. اول

باید از این افراد پرسید که منظور شما از گذشتگان چه

کسانی هستند؟ پدر بزرگهایمان، مردمان صد سال پیش،

دویست سال پیش، هزار سال پیش و ... . تمامی این افراد

نیاکان ما می باشند که گذشته از آیین و دین دارای

رسومات و فرهنگ های متفاوتی بوده اند. اغلب هم

منظورشان از نیاکان ما مردمان قبل از اسلام هستند که در

نیاکان نامیدن این افراد هم بایستی از آنها پرسید که چرا

فقط این افراد نیاکان ما هستند و بقیه گویی اصلا نیستند.

بعد اینکه چرا باید از نیاکانمان پیروی کنیم؟ مثلا اگر

نیاکان ما اعتقاد به تخت بودن کره زمین داشته اند، آیا

باید از این مزخرف پیروی کنیم؟ یا اگر اعتقاد داشتند که

مثلا آتش خدای واجب الوجود است یا مثلا بت فلان

خدای عالم است یا مثلا میتوان با محارممان مثل خواهر یا

برادر و یا مادر خود ازدواج کنیم، آیا باید از چنین مسخره

هایی پیروی کنیم؟ چرا در زمینه رفت و آمد یا ارتباط با

دیگران از اسب و چاپار استفاده نمیکنیم؟ مگر این هم از به

اصطلاح نیاکان ما نیست؟ همه این موارد از جهالت افراد

نشات میگیرد و چیزی نیست جز کنار گذاشتن عقل و

عقلانیت.

روشی در رد یا اثبات یک قضیه

در این روش ابتدا لوازم عقلی از فرض پذیرش و یا رد آن قضیه را لیست می کنیم. مثلا اگر یک قضیه ای بگوید که جمع زوایای داخلی مربع کمتر از ۳۶۰ درجه می باشد. در اینجا لوازم عقلی پذیرش یا رد آن چنین میشود:

لوازم فرض پذیرش:

شکل بدست آمده شاید از چهار زاویه که برخی از آنها کمتر از ۹۰ درجه می باشد تشکیل شده باشد.

تمام زوایای داخلی شکل بدست آمده نمیتوانند همگی ۹۰ درجه باشند.

شکل به دست آمده بایستی کمتر از چهار زاویه داشته باشد.

و...

 

لوازم فرض عدم پذیرش:

در اینجا فروض دیگری نیز مطرح میشود زیرا در صورت عدم پذیرش این قضیه، به طور عقلی فرض های دیگری شکل میگیرد مثلا میتوان گفت جمع زوایای داخلی مربع ۳۶۰ درجه می باشند و یا اینکه جمع زوایای داخلی مربع بیشتر از ۳۶۰ درجه می باشند. که البته در این مورد تنها این دو فرض عقلی مد نظر است.

 

فرض ۳۶۰ درجه بودن

فرض بیشتر از ۳۶۰ درجه بودن

 

در فرض ۳۶۰ درجه بودن لوازم عقلیش در صورت مساوی بودن زوایا همان زاویه ۹۰ درجه برای هر یک از زوایا مورد قبول است و در فرض بیشتر از ۳۶۰ درجه لوازم عقلیش بیشتر بودن زوایا میشود.

 

همانطور که مشاهده کردید بعد از به دست آوردن لوازم عقلی به بررسی آنها و شکلی که از آنها بدست می آید می پردازیم که در نهایت همان فرض برابر بودن با ۳۶۰ درجه صحیح می باشد که در این صورت قضیه ابتدایی ما رد میشود.

 

البته با پیگیری و بررسی لوازم عقلی فرض پذیرش به همین نتیجه میرسیم و نیازی به بررسی فرض دیگر نخواهیم داشت اما ممکن است قضیه اولیه به صورتی باشد که نیازمند بررسی تمامی فروض باشیم.

این در مورد رد یک قضیه بود و در مورد اثبات قضیه نیز به همین شکل روال را انجام میدهیم و اگر لوازم عقلی قضیه صحیح بود و لوازم عقلی فروض دیگر غلط بود به اثبات قضیه خواهیم رسید.

این روش نیازمند تمرین و کسب تجربه است. البته ناگفته نماند که این جستار تنها به معرفی این روش پرداخته و نه تبیین کامل و مفصل آن.

طریقه نقد نظرات در رسائل

یکی از طرقی که مرحوم شیخ انصاری در رسائل به نقد نظرات دیگران میپردازند این است که در ابتدا نظر و قول فرد یا افراد را معنا می کنند.

 

به این صورت که معانی و احتمالاتی که از قول و نظر بر می آید را عنوان می کنند و سپس به رد یا اثبات آنها می پردازند.

بایستی گفت که این از لوازم نقد نظرات دیگران است که ابتدا بدانیم طرف چه می گوید آنگاه به نقد آن بپردازیم نه اینکه با شنیدن قول و نظری تنها به ظاهر و معنای اجمالی و احتمالی آن بسنده کنیم و شروع به رد یا اثبات آن کنیم. چه بسا مواردی است که فرد مقابل نظری مشابه با نظر ما داشته باشد منتها در الفاظ و بیانی دیگر و ما نا خواسته نظر خودمان را نقد کرده باشیم!

ردیه بر محترم بودن عقاید دیگران

بسیار شده که با این جمله "لطفا به عقاید دیگران احترام بگذارید" از سوی طرف مقابل مفحم شده باشید.

 

از همین ابتدا حرف آخر را بزنم، این جمله یک جمله کاملا مسخره و مزخرف است.

از هر فردی که با این جمله بخواهد شما را تخطئه کند چند سوال اساسی بپرسید. اول اینکه این احترام که می فرمایید به چه معناست؟ یعنی برای عقاید دیگران دست بزنیم یا هورا بکشیم و یا شایدم باید تکبیر بگیم یا صلواتی ختم کنیم؟!

 

دوم اینکه مگر عقیده جاش توی مغز ما نیست و یا هر جای دیگری غیر از مرئا و متظر ما، پس چطور چیزی را که نمی بینیم و نمیدانیم چه چیزی هست را به آن احترام بگذاریم، احترامی که اصلا معلوم نیست چیست؟

 

شاید فرد بگه که عقاید من همون کلام و سخن من هست که شما می شنوید. ما هم در جواب میگوییم که سخن یک فعل است و نه عقیده و هیچ فردی حق ندارد هر سخنی را بر زبان براند، که اگر بخواهیم چنین کنیم بایستی فحاش و اهانت کننده و کسی که دروغ می گوید و یا عربده می کشد را آزاد بگذاریم و مجازاتش نکنیم.

 

شاید هم بگویند که احترام به عقیده یعنی اینکه آن عقیده ممکن است درست باشد و ما نباید آن را منکر شویم.

 

که البته این هم از دیگر مزخرفات است که در جوابش باید بگوییم مگر کسی که می گوید دو دو تا می شود پنج تا را نباید منکر شد؟ و یا اینکه در روز روشن ادعای شب بودن بکند؟ و اصلا مگر وقتی بگوییم که ممکن است درست باشد یعنی نباید منکر شد و احتمال غلط بودن را منتفی بدانیم؟

 

در صورتی که احتمال دو طرفه است و هر ادعایی باید دلیلی بر آن اقامه شود نه اینکه صرف محتمل بودن (تازه اگر احتمال برود و مگر میشود که دو دو تا بشود پنج تا) آن را درست بدانیم.

 

با این دلایل و دلایل دیگر دانستیم که مدعی احترام به عقاید دیگران یا خودش حمار تشریف دارند و یا در صدد حمار کردن دیگران است.