برهان انی و لمی

برهان اِنّی به برهانی گفته میشود که از معلول پی به وجود علت ببریم و برهان لِمّی به برهانی گفته میشود که از وجود علت پی به وجود معلول ببریم.

 

مثلا اگر قطعه فلزی که جنسش مثلا آهن باشد منبسط شود ما پی به وجود گرما میبریم زیرا گرما سبب انبساط آهن میشود. این برهان را انی گویند زیرا ما از وجود معلول که همان انبساط آهن باشد پی به وجود گرما می بریم.

حال اگر در همین مثال ما از وجود گرما به انبساط آهن پی ببریم این برهان از نوع لمی میشود. یعنی اگر فلز آهن گرما ببیند منبسط خواهد شد یعنی از گرما که علت باشد به انبساط که معلول باشد خواهیم رسید.