ثبوت و اثبات
اگر به طور عقلی وجود و یا عدم چیزی را بحث کنیم این مقام ثبوت است. مثلا بحث کنیم که آیا کوه طلا امکان عقلی دارد یا نه. و یا مثلا بحث کنیم که آیا عقلا عددی صحیح و طبیعی میتواند هم زوج باشد و هم فرد.
اگر از وجود و یا عدم چیزی در عالم واقع و جهان بیرونی بحث کنیم این مقام اثبات است. مثلا بحث کنیم که آیا در این دنیا سیمرغ وجود دارد یا نه و یا بحث کنیم که کوه طلا وجود دارد یا نه.
همانطور که در بالا دیدید، ثبوت مقدم بر اثبات است و اگر چیزی ثبوتش تحقق پیدا کرد آنگاه میتوان در مورد اثباتش بحث کرد اما اگر چیزی در مقام ثبوت محقق نشد دیگر نمیتوان در مورد اثبات آن صحبتی کرد مثلا وجود اجتماع نقیضین و یا شریک الباری که عقلا ممتنع هستند را نمیتوان در مورد اثبات و وجود خارجیشان بحث کرد.
در مثال های بالا کوه طلا امکان عقلی دارد یعنی عقلا چنین چیزی محال نیست اما در عالم واقع ما چیزی به نام کوه طلا نداریم.